Adam Ferguson

Ο Άνταμ Φέργκιουσον (αγγλ. Adam Ferguson‎‎, 20 Ιουνίου 1723 – 22 Φεβρουαρίου 1816) ήταν Σκωτσέζος φιλόσοφος και ιστορικός, που εντάσσεται στον Σκωτσέζικο Διαφωτισμό. Ο Φέργκιουσον έχει αποκληθεί «ο πατέρας της νεότερης κοινωνιολογίας» για τις συνεισφορές του στην ανάπτυξή της. Το γνωστότερο σύγγραμμά του είναι το An Essay on the History of Civil Society (1767).

Σπουδές, σταδιοδρομία και συγγραφικό έργο

Ο Φέργκιουσον γεννήθηκε στο χωριό Λόγκιρεϊτ της κεντρικής Σκωτίας (κομητεία Πέρθσιρ) και ήταν γιος του συνονόματου πάστορα Άνταμ Φέργκιουσον. Ο νεαρός Φέργκιουσον τελείωσε το δημοτικό σχολείο στο χωριό του και πήγε στο γυμνάσιο του Περθ. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και στο Πανεπιστήμιο του Σαιντ Άντριους (από όπου πήρε δίπλωμα master of arts το 1742). Το 1745, εξαιτίας της γνώσεως της σκωτικής γαελικής γλώσσας, διορίσθηκε βοηθός καπελάνος του 43ου (του μετέπειτα 42ου) συντάγματος πεζικού (του επιλεγόμενου Black Watch). Η άδεια να κηρύττει ως θεολόγος τού δόθηκε κατ' εξαίρεση, παρά το ότι δεν είχε ολοκληρώσει την απαιτούμενη εξαετία θεολογικών σπουδών.

Ο Φέργκιουσον έλαβε μέρος στη Μάχη του Φοντενουά στο Βέλγιο το 1745. Κατόπιν αυτού, διορίσθηκε ο κυρίως καπελάνος το 1746. Συνέχισε να υπηρετεί εκεί μέχρι το 1754, οπότε, δυσαρεστημένος από το ότι δεν μπορούσε να ανταπεξέλθει οικονομικά στις υποχρεώσεις του, εγκατέλειψε την εκκλησιαστική σταδιοδρομία και απεφάσισε να ασχοληθεί με τον κόσμο των γραμμάτων.

Διέμεινε για λίγο καιρό στη Λειψία της Γερμανίας και μετά επέστρεψε στο Εδιμβούργο, όπου τον Ιανουάριο του 1757 διαδέχθηκε τον Ντέιβιντ Χιουμ ως βιβλιοθηκάριος στη βιβλιοθήκη του Σώματος Δικηγόρων. Ωστόσο σύντομα παραιτήθηκε για να παραδίδει ιδιαίτερα μαθήματα στα παιδιά του Κόμητα του Μπιουτ. Το 1759 ο Φέργκιουσον έγινε καθηγητής της φυσικής φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και το 1764 μετατέθηκε στην έδρα των «πνευματικών», δηλαδή της ηθικής και της νοητικής φιλοσοφίας.