Dante Alighieri

Ο Ντάντε Αλιγκιέρι (ιταλικά: Dante Alighieri, πιθανότατα βαπτισμένος ως Ντουράντε ντι Αλιγκιέρο ντέλι Αλιγκιέρι, Durante di Alighiero degli Alighieri· περ. Μάιος 1265 – 14 Σεπτεμβρίου 1321), γνωστός στα ελληνικά ως Δάντης, ήταν Ιταλός ποιητής, συγγραφέας και φιλόσοφος. Το σημαντικότερο έργο του, η Θεία Κωμωδία (Divina Comedìa, αρχικά γνωστή ως Κωμωδία και αργότερα αποκαλούμενη «θεία» από τον Βοκάκιο), θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα ποιητικά έργα του Μεσαίωνα και το κορυφαίο λογοτεχνικό έργο στην ιταλική γλώσσα.

Σε μια εποχή κατά την οποία τα λατινικά εξακολουθούσαν να κυριαρχούν στη λόγια και λογοτεχνική γραφή, ενώ πολλοί Ιταλοί ποιητές αντλούσαν την έμπνευσή τους από τη γαλλική και την προβηγκιανή παράδοση, ο Δάντης επέλεξε να γράψει στη δημώδη γλώσσα και ειδικότερα στην τοσκανική διάλεκτο της πατρίδας του. Η πραγματεία του Περί της ευγλωττίας της καθομιλουμένης, αποτέλεσε μία από τις πρώτες λόγιες υπερασπίσεις της δημώδους γλώσσας, καθώς και σημαντική μελέτη της παράδοσης των τροβαδούρων και της τεχνικής της ομοιοκαταληξίας. Η χρήση της φλωρεντινής διαλέκτου σε έργα όπως η Νέα Ζωή (1295) και η Θεία Κωμωδία συνέβαλε στη διαμόρφωση της σύγχρονης τυποποιημένης ιταλικής γλώσσας και επηρέασε μεταγενέστερους σημαντικούς Ιταλούς συγγραφείς, όπως ο Πετράρχης και ο Βοκάκιος.

Ο Ντάντε θεωρείται μία από τις σημαντικότερες μορφές της ιταλικής λογοτεχνίας και συγκαταλέγεται στους εθνικούς ποιητές της Ιταλίας, ενώ το έργο του έχει ασκήσει σημαντική επιρροή στη δυτική τέχνη και λογοτεχνία. Οι περιγραφές της Κόλασης, του Καθαρτηρίου και του Παραδείσου στη Θεία Κωμωδία αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για μεταγενέστερους καλλιτέχνες και συγγραφείς. Ο Δάντης επηρέασε, μεταξύ άλλων, αγγλόφωνους συγγραφείς όπως ο Τζέφρι Τσόσερ, ο Τζον Μίλτον και ο Άλφρεντ Τέννυσον. Σε αυτόν αποδίδεται επίσης η πρώτη χρήση της terza rima, μορφής ποίησης που βασίζεται σε αλληλοσυνδεόμενες τριάδες στίχων και ομοιοκαταληξιών. Έχει χαρακτηριστεί «πατέρας» της ιταλικής γλώσσας και στην Ιταλία είναι γνωστός ως il Sommo Poeta («ο Ύψιστος Ποιητής»). Μαζί με τον Πετράρχη και τον Βοκάκιο αποτελεί τις tre corone («τρεις κορώνες») της ιταλικής λογοτεχνίας.