Eça de Queirós

Ο Χοσέ Μαρία Έσα ντε Κεϊρός (πορτογαλικά: José Maria de Eça de Queiroz ή Queirós‎‎, 25 Νοεμβρίου 1845–16 Αυγούστου 1900) γεννήθηκε στην πόλη Póvoa de Varzim τής βόρειας Πορτογαλίας. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Κοΐμπρα (Coimbra). Αργότερα εισήλθε στο διπλωματικό σώμα της Πορτογαλίας και διετέλεσε επί σειρά ετών πρόξενος σε πόλεις όπως το Νιούκασλ (Newcastle) και το Μπρίστολ (Bristol), πριν αναλάβει το πόστο του προξένου στο Παρίσι.

Το έργο τού Έσα ντε Κεϊρός εντάσσεται στο πλαίσιο του λογοτεχνικού ρεαλισμού και νατουραλισμού στην Πορτογαλία. Με την πένα του κατεύθυνε την κριτική του κυρίως σε κοινωνικούς θεσμούς, την εκκλησία και τη μικροαστική ηθική της εποχής του, επιχειρώντας μέσω του μυθιστορήματος να αποκαλύψει τις υποκρισίες και τις αναντιστοιχίες της κοινωνίας.

Μεταξύ των σημαντικότερων έργων του είναι τα εξής:

O Crime do Padre Amaro (Το έγκλημα του Πάδρε Αμάρο, 1875), μια μυθιστορηματική καταγραφή της ζωής μιας επαρχιακής κοινωνίας με έμφαση στα ήθη της Εκκλησίας.

O Primo Basílio (Ο εξάδελφος Μπαζίλιο, 1878), ­«μια δεξιοτεχνική παραλλαγή τής Μαντάμ Μποβαρύ», όπου περιγράφεται η παρακμή της αστικής τάξης στη Λισαβόνα τού 19ου αιώνα.

Os Maias (Οι Μάιας, 1888), θεωρούμενο από πολλούς ως το κορυφαίο του έργο, με εκτενή κοινωνική τοιχογραφία της πορτογαλικής αστικής και αριστοκρατικής τάξης.

Η σημασία του Εça de Queiroz στην πορτογαλική λογοτεχνία είναι μεγάλη: θεωρείται ένας από τους μείζονες μυθιστοριογράφους της πορτογαλικής γλώσσας κατά τον 19ο αιώνα. Και παρά το γεγονός ότι στην Ελλάδα παραμένει λιγότερο γνωστός, έχει αξιολογηθεί ως «ο Φλωμπέρ της πορτογαλικής λογοτεχνίας».

Ο Έσα ντε Κεϊρός πέθανε στο Νεϊγί-συρ-Σεν της Γαλλίας τον Αύγουστο του 1900.