Ο Φεντερίκο Ντε Ρομπέρτο (ιταλικά: Federico De Roberto) (16 Ιανουαρίου 1861 - 26 Ιουλίου 1927) ήταν Ιταλός συγγραφέας, σημαντικός εκπρόσωπος του βερισμού της ιταλικής λογοτεχνίας. Έγινε γνωστός με το ιστορικό μυθιστόρημα Οι Αντιβασιλείς (1894).
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Φεντερίκο Ντε Ρομπέρτο γεννήθηκε το 1861 στη Νάπολη. Ο πατέρας του ήταν πρώην αξιωματικός του Γενικού Επιτελείου του Βασιλείου των Δύο Σικελιών και η μητέρα του αριστοκρατικής καταγωγής από την Κατάνια της Σικελίας. Το 1870, σε ηλικία 9 ετών, εγκαταστάθηκε με τη μητέρα του στην Κατάνια μετά τον θάνατο του πατέρα του, ο οποίος χτυπήθηκε από τρένο στον σταθμό της Πιατσέντζα. Έκτοτε, εκτός από ένα μεγάλο χρονικό διάστημα στο Μιλάνο και ένα μικρότερο στη Ρώμη, έζησε σχεδόν πάντα στη Σικελία, υπό την ισχυρή επιρροή της μητέρας του, η οποία αποτελούσε κεντρική φιγούρα στην ψυχολογική του διαμόρφωση. Εγγράφηκε στη σχολή φυσικών, μαθηματικών και φυσικών επιστημών του Πανεπιστημίου της Κατάνια, αλλά διέκοψε τις σπουδές του στο τρίτο έτος, προσανατολιζόμενος στη λογοτεχνία, την κριτική και τις κλασικές σπουδές.
Ξεκίνησε τη συγγραφική του καριέρα εργαζόμενος ως δημοσιογράφος σε εφημερίδες, όπου γνώρισε και ανέπτυξε στενή φιλία με τον Τζοβάνι Βέργκα και τον Λουίτζι Καπουάνα, τους πιο εξέχοντες συγγραφείς του κινήματος του βερισμού. Ο Βέργκα τον σύστησε στους λογοτεχνικούς κύκλους του Μιλάνου.
Ενδιαφέρθηκε και έγραψε δοκίμια για τη νατουραλιστική και ρεαλιστική λογοτεχνία, ιδιαίτερα για τους Ζολά, Φλωμπέρ, Καπουάνα και Ματίλντε Σεράο. Ένα άλλο καθοριστικό στοιχείο διαμόρφωσής του ήταν η συνάντηση με τον Γάλλο κριτικό και συγγραφέα Πωλ Μπουρζέ, του οποίου η ψυχολογική ανάλυση, σε αντίθεση με τον νατουραλισμό του Ζολά, προσέφερε στον Ντε Ρομπέρτο ένα σημαντικό μοντέλο για την ηθική και ενδοσκοπική ανάλυση των χαρακτήρων του. Όπως οι Βέργκα και Καπουάνα, έτσι και ο Ντε Ρομπέρτο παρατήρησε την ψυχολογική σύσταση των χαρακτήρων του υπό το πρίσμα της θετικιστικής επιστήμης της εποχής του. Αλλά σε αντίθεση με αυτούς, τόνισε λιγότερο τη δύναμη των ανθρώπινων παθών και επιθυμιών και περισσότερο τη σχέση τους με έναν εσωτερικό κόσμο ψευδαίσθησης και εξαπάτησης.
