Ο Φέλιξ Άντλερ (γερμανικά: Felix Adler, 13 Αυγούστου 1851 – 24 Απριλίου 1933) ήταν Γερμανοαμερικανός καθηγητής πολιτικής και κοινωνικής ηθικής, ορθολογιστής, σημαντικός εισηγητής σε θέματα ευθανασίας, θρησκευτικός ηγέτης και κοινωνικός μεταρρυθμιστής που ίδρυσε το κίνημα της Ηθικής Κουλτούρας.
Πρώτα χρόνια
Ο Φέλιξ Άντλερ γεννήθηκε στο Άλτσαϊ της Ρηνανικής Έσσης, Μεγάλο Δουκάτο της Έσσης, Γερμανία, γιος του ραββίνου Σάμουελ Άντλερ, ηγετική φυσιογνωμία του ευρωπαϊκού μεταρρυθμιστικού ιουδαϊσμού, και της Χενριέτα Φρανκφούρτερ. Η οικογένεια μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες από τη Γερμανία όταν ο Φέλιξ ήταν έξι ετών, ώστε ο πατέρας του να μπορέσει να δεχτεί το διορισμό του ως αρχιραββίνου στο Ναό Εμάνου-Ελ της Νέας Υόρκης.
Ο Άντλερ φοίτησε στο Γυμνάσιο και Προπαρασκευαστικό Σχολείο της Κολούμπια και αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια το 1870 με άριστα. Συνέχισε στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης, όπου σπούδασε στο πλαίσιο της εκπαίδευσής του για να γίνει ραββίνος. Έλαβε διδακτορικό δίπλωμα από τη Χαϊδελβέργη το 1873. Ενώ βρισκόταν στη Γερμανία, επηρεάστηκε έντονα από τον νεοκαντιανισμό, ιδίως από τις αντιλήψεις ότι δεν μπορεί κανείς να αποδείξει ή να διαψεύσει την ύπαρξη μιας θεότητας ή την αθανασία και ότι η ηθική μπορεί να θεμελιωθεί ανεξάρτητα από τη θεολογία.
Ακαδημαϊκή σταδιοδρομία
Όταν ο Άντλερ επέστρεψε στη Νέα Υόρκη σε ηλικία είκοσι τριών ετών, του ζητήθηκε να κάνει ένα κήρυγμα στον Ναό Εμάνου-Ελ, όπου επρόκειτο να ακολουθήσει τα βήματα του πατέρα του ως ραβίνος της κοινότητας. Το κήρυγμά του, με τίτλο «Ο Ιουδαϊσμός του μέλλοντος», σόκαρε το εκκλησίασμα, καθώς δεν ανέφερε ούτε μία φορά τον Θεό. Ο Άντλερ παρουσίασε την αντίληψή του για τον Ιουδαϊσμό ως μια παγκόσμια θρησκεία ηθικής για όλη την ανθρωπότητα. Το κήρυγμα αυτό ήταν το πρώτο και τελευταίο του στον Ναό Εμάνου-Ελ.
