Ο Τζων Μαχάφυ (αγγλικά: The Rev. John Pentland Mahaffy) (26 Φεβρουαρίου 1839 - 30 Απριλίου 1919) ήταν Ιρλανδός Αγγλικανός κληρικός, κλασικός φιλόλογος και λόγιος.
Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου του 1839 κοντά στο Βεβέ της Ελβετία και ήταν το νεότερο από τα έξι συνολικά παιδιά αγγλικανικής οικογένειας Ιρλανδών, αν και τρία εξ αυτών πέθαναν από ασθένεια πριν τη γέννησή του. Πέρασε τα πρώτα παιδικά του χρόνια στην Ελβετία και τη Γερμανία, όπου διδάχθηκε γαλλικά και γερμανικά και κατόπιν επέστρεψε οικογενειακώς στην Ιρλανδία λόγω οικονομικών δυσχερειών.
Στην Ιρλανδία ολοκλήρωσε την εγκύκλια μόρφωσή του μέσω της κατ' οίκον εκπαίδευσης και το 1855 εισήλθε στο Κολλέγιο της Αγίας Τριάδας (Trinity College) του Δουβλίνου, λαμβάνοντας τέσσερα χρόνια αργότερα πτυχίο κλασικών σπουδών. Ακολούθησε ακαδημαϊκή καριέρα και παράλληλα χειροτονήθηκε ιερέας. Το 1871 έγινε καθηγητής αρχαίας Ιστορίας στο ίδιο πανεπιστημιακό ίδρυμα και αργότερα κοσμήτορας, ενώ την περίοδο 1911-1916 διετέλεσε πρόεδρος της Ιρλανδικής Ακαδημίας. Ήταν επίσης μέλος ξένων ακαδημιών, όπως των Αθηνών, της Αυστρίας, του Βερολίνου κλπ. Μεταξύ των φοιτητών του, συγκαταλέγεται και ο Όσκαρ Ουάιλντ. Το 1918 χρίστηκε Ιππότης του Μεγάλου Σταυρού της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Απεβίωσε στις 30 Απριλίου του 1919, στο Δουβλίνο.
Διακρίθηκε για τις έρευνές του πάνω στον αρχαίο ελληνικό κόσμο (ιστορία, γραμματεία και φιλοσοφία) και την Πτολεμαϊκή Αίγυπτο, ενώ είχε εξειδικευμένες μουσικές γνώσεις που του επέτρεψαν να μελετήσει τη βυζαντινή ψαλτική. Επιπλέον πραγματοποίησε επανειλημμένα ταξίδια σε περιοχές της Αφρικής, στην Ελλάδα και τις ΗΠΑ.
