Ο Ζακ Ριβιέρ (Jacques Rivière, 15 Ιουλίου 1886 – 14 Φεβρουαρίου 1925) ήταν Γάλλος «άνθρωπος των γραμμάτων» — συγγραφέας, κριτικός και συντάκτης-επιμελητής, που υπήρξε «μείζων δύναμη στη διανοητική ζωή της Γαλλίας στη χρονική περίοδο αμέσως μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο». Επιμελήθηκε το περιοδικό La Nouvelle Revue Française (= «Νέα Γαλλική Επιθεώρηση», NRF) από το 1919 μέχρι τον πρόωρο θάνατό του. Η επίδρασή του ήταν σημαντική στη γενική δημόσια αποδοχή του Μαρσέλ Προυστ ως σημαντικού συγγραφέως. Φίλος και γυναικαδελφός του ήταν ο Αλαίν-Φουρνιέ (Henri Alban-Fournier), με τον οποίο είχε ανταλλάξει ογκώδη αλληλογραφία.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Ριβιέρ γεννήθηκε στο Μπορντώ και ήταν γιος διακεκριμένου ιατρού. Στο Λύκειο Λακανάλ στο Σω (νότιο προάστιο των Παρισίων) έγινε φίλος με τον Ανρί-Αλμπάν Φουρνιέ (αργότερα γνωστό με το λογοτεχνικό ψευδώνυμο Αλαίν-Φουρνιέ). Αμφότεροι προετοιμάσθηκαν για τις εισαγωγικές εξετάσεις για την École normale supérieure και απέτυχαν. Το 1905 ο Ριβιέρ επέστρεψε στο Μπορντώ και από τότε μέχρι τον θάνατό του διατηρούσε συχνή αλληλογραφία με τον Αλαίν-Φουρνιέ.
Ο Ριβιέρ πήρε πτυχίο στις τέχνες στο Μπορντώ, υπηρέτησε τη στρατιωτική θητεία του και το 1907 επέστρεψε στο Παρίσι. Εκεί έγραψε μια διατριβή στη Σορβόννη με θέμα τη Θεοδικία του Φενελόν, ενώ βιοποριζόταν ως δάσκαλος στο Κολέγιο Στανισλάς. Η σκέψη του επηρεάσθηκε από τον Μωρίς Μπαρές, τον Αντρέ Ζιντ και τον Πωλ Κλωντέλ, με τον οποίο αλληλογραφούσε. Στις 24 Αυγούστου 1909 ο Ριβιέρ πήρε ως σύζυγό του την Ιζαμπέλ Αλμπάν-Φουρνιέ (Isabelle Alban-Fournier), νεότερη αδελφή του φίλου του. Το 1913 ο Ριβιέρ διακήρυξε απερίφραστα τη χριστιανική του πίστη.
