József Eötvös

O βαρόνος Γιόζεφ Έτβες (ουγγρικά: József Eötvös‎‎) (3 Σεπτεμβρίου 1813 - 2 Φεβρουαρίου 1871) ήταν Ούγγρος μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος και πολιτικός. Διακήρυξε την κοινωνική αποστολή της λογοτεχνίας και σε όλα τα γραπτά του αγωνίστηκε για τη μεταρρύθμιση της ουγγρικής κοινωνίας, την κατάργηση της δουλοπαροικίας, έναν εκσυγχρονισμένο ποινικό κώδικα και την ανακούφιση των κοινωνικώς μειονεκτούντων.

Βιογραφικά στοιχεία

Γεννήθηκε στη Βουδαπέστη το 1813 στην ουγγρική αριστοκρατική οικογένεια Έτβες φον Βάσαροσναμενυ. Ο πατέρας του ήταν βαρόνος και αντικαγκελάριος του Βασιλείου της Ουγγαρίας.

Μετά από άριστη εκπαίδευση, εισήλθε στη δημόσια διοίκηση ως βοηθός συμβολαιογράφου και μυήθηκε στον κόσμο της πολιτικής σε νεαρή ηλικία από τον πατέρα του. Πέρασε πολλά χρόνια στη Δυτική Ευρώπη, όπου αφομοίωσε νέες ιδέες τόσο στη λογοτεχνία όσο και στην πολιτική και γνώρισε κορυφαίες προσωπικότητες του Ρομαντισμού. Με την επιστροφή του στην Ουγγαρία, έγραψε το πρώτο του πολιτικό έργο, Άποψη σχετικά με το ζήτημα της μεταρρύθμισης των φυλακών, και έκανε μεγάλη εντύπωση στην Εθνοσυνέλευση του 1839/1840 με την ευγλωττία και την πολυμάθειά του. Σε έναν από τους πρώτους λόγους του (που δημοσιεύτηκε το 1841), υποστήριξε την ισότητα των Εβραίων.

Απόψεις

Στη συνέχεια, διέδωσε τις προοδευτικές του ιδέες στην εφημερίδα Pesti Hírlap. Υποστήριξε ότι οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις μπορούσαν να εφαρμοστούν μόνο από μια καθαρά εθνική κυβέρνηση εντός ενός διοικητικού συστήματος βασισμένου στην αρχή της αυτοδιοίκησης. Υποστήριξε ότι μια ισχυρή Ουγγαρία ήταν απαραίτητη για την επιβίωση των λαών που ζούσαν στη λεκάνη των Καρπαθίων, αλλά ότι δεν έπρεπε να εξελιχθεί σε ένα καθαρά έθνος-κράτος. Αντίθετα, έπρεπε να ικανοποιήσει τις «δίκαιες» πολιτικές και γλωσσικές απαιτήσεις των ολοένα και πιο συνειδητοποιημένων εθνοτήτων και να τους προσφέρει μεγαλύτερο βαθμό ελευθερίας από ό,τι τα γειτονικά κράτη.