Lorenzo Valla

Ο Λορέντσο Βάλλα (ιταλικά: Lorenzo Valla‎‎, 1407 - 1 Αυγούστου 1457) ήταν Ιταλός λόγιος, κληρικός, καθηγητής Πανεπιστημίου και ανθρωπιστής στην εποχή της Αναγέννησης. Έγινε ιδιαίτερα γνωστός όταν απέδειξε, αντίθετα με ότι ισχυρίζονταν οι Καθολικοί για 7 αιώνες, ότι η Δωρεά του Κωνσταντίνου είναι πλαστογραφία.

Παιδικά χρόνια και σπουδές

Γιος του νομομαθούς και δικηγόρου Λούκα ντέ λα Βάλλα, ο Λορέντσο γεννήθηκε στη Ρώμη το 1406 ή 1407. Παρακολούθησε μαθήματα των λογίων φιλολόγων Λεονάρντο Μπρούνι και του Rinuccio da Castiglione, μαθαίνοντας από μικρός να αμφισβητεί τα πάντα. Έδειξε νωρίς μεγάλο ταλέντο στη γλώσσα, τη γραμματική και την ιστορία, με τάση να γίνει φιλόλογος της ιταλικής και λατινικής γλώσσας. Επίσης έμαθε καλά ελληνικά από τον Τζιοβάνι Αουρίσπα, τον Σικελό φιλέλληνα που είχε ζήσει στη Χίο και στην Κωνσταντινούπολη ως γραμματέας του Ιωάννη Η' Παλαιολόγου. Μελέτησε ιδιαίτερα κείμενα του Αριστοτέλη, του Κικέρωνα, του Βοηθίου, του Κοϊντιλλιανού και του Θωμά Ακινάτη.

Μαχητικός, συχνά εριστικός, ήδη σαν νέος βοηθός καθηγητή ξάφνιασε τους συγχρόνους του με τις ριζοσπαστικές απόψεις του επί φιλολογικών, φιλοσοφικών, κοινωνικών και θρησκευτικών ζητημάτων, κάνοντας γρήγορα πολλούς φίλους αλλά και (πιο πολλούς) εχθρούς. Μετακόμισε για ένα σύντομο χρονικό διάστημα στην Πιατσέντσα, χωρίς να μας εχει γίνει γνωστό το γιατί, αλλά σύντομα επέστρεψε στη Ρώμη. Το 1431 χειροτονήθηκε ιερέας κι επιδίωξε να γίνει γραμματέας του Πάπα Ευγένιου Δ, με το δίκτυο επαφών του, αλλά χωρίς επιτυχία.

Φιλόλογος στην Παβία

Προς το τέλος του 1431 ακολούθησε τον καθηγητή του ρητορικής Γκασπαρίνο Μπαρτσίτσα σα λέκτορας στο Πανεπιστήμιο της Παβίας, όπου συνδέθηκε με τον λόγιο Μαφέο Βέτζιο, κι εκδήλωσε την προτίμησή του προς τη φιλοσοφία του Επίκουρου με τον έργο του Περί της απολαύσεως και του πραγματικού καλού (De voluptate) που έγραψε στη λατινική γλώσσα (όπως και όλα του τα έργα) σε μορφή διαλόγου: εφ’ όσον ο άνθρωπος δημιουργήθηκε από τον Θεό, η φύση του είναι καλή, άρα και τα ένστικτά του καλά. Συνεπώς και οι απολαύσεις που προκαλούνται από την ικανοποίηση αυτών των ενστίκτων είναι καλές και νόμιμες. Μια εταίρα έχει μεγαλύτερη αξία για την ανθρωπότητα από μια μοναχή, συμπεραίνει. Συνεπής με τις απόψεις του, ο Βάλλα είχε τρία παιδιά από μια ερωμένη του.