Ο Σωφρόνιος Α΄ (περί το 560 – 11 Μαρτίου 638) ήταν Πατριάρχης Ιεροσολύμων από το 634 έως τον θάνατό του και τιμάται ως άγιος από την Ορθόδοξη και την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.
Βιογραφία
Γεννήθηκε στη Δαμασκό της Συρίας περί το 560. Έλαβε μεγάλη φιλοσοφική και θεολογική μόρφωση. Πήγε στα Ιεροσόλυμα, όπου εκάρη μοναχός στη Μονή του Αγίου Θεοδοσίου και επιδόθηκε σε βαθύτερες θεολογικές και εκκλησιολογικές μελέτες. Ήταν πολέμιος της αίρεσης του Μονοθελητισμού, την οποία καταπολέμησε συγγράφοντας πολλά αντιαιρετικά έργα. Για τη μεγάλη του προσφορά, το 634 εξελέγη Πατριάρχης Ιεροσολύμων. Από αυτή τη θέση, συνέχισε με μεγαλύτερη ένταση τον αγώνα του κατά των Μονοθελητιστών. Μετά από πολλούς πολυάριθμους αγώνες, παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο στις 11 Μαρτίου 638.
Έργο
Ως άριστος μουσικός και υμνογράφος συνέγραψε διάφορα τροπάρια, τα στιχηρά ιδιόμελα των μεγάλων Ωρών των Δεσποτικών εορτών Χριστουγέννων («Βηθλεέμ ἑτοιμάζου») και Θεοφανίων, της Μεγάλης Παρασκευής και του Μεγάλου Αγιασμού «Φωνή Κυρίου...». Θεωρείται ο πρώτος ποιητής Τριωδίων και Τετραωδίων Κανόνων, των οποίων ο αριθμός είναι πολυάριθμος. Ο Σωφρόνιος, όταν ήταν μοναχός, αναθεώρησε το τυπικό του Αγίου Σάββα και συμπλήρωσε τον Επιλύχνιο ύμνο «Φως Ιλαρόν...»
Πέντε επιγράμματα του Σωφρονίου περιλαμβάνονται στην Παλατινή Ανθολογία (I 90, I 123, VII 679, VII 680, ΙΧ 787).
Εορτή
Η Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει τη μνήμη του στις 11 Μαρτίου.
Πηγές
Pierre Waltz, Anthologie Grecque, ed. Les Belles Lettres, Paris, 1960, vol.Ι, p. 135.
Friedrich Christian Jacobs, «Anthologia Graeca ad fidem codicis olim Palatini, nunc Parisini, ex apographo Gothano edita» (Λειψία, 1813-1817), τόμ. Γ΄, σελ. 630.
