Ο Βικτόρ Κουζέν (γαλλ. Victor Cousin, 28 Νοεμβρίου 1792 – 14 Ιανουαρίου 1867) ήταν Γάλλος φιλόσοφος, ο θεμελιωτής της «σχολής» του εκλεκτικισμού, ενός ρεύματος που άσκησε τότε επίδραση στη γαλλική φιλοσοφία και συνεδύαζε στοιχεία του γερμανικού ιδεαλισμού και του σκωτσέζικου ρεαλισμού κοινής λογικής. Επίσης, ως ο διοικητής της δημόσιας εκπαιδεύσεως για περισσότερα από δέκα χρόνια, ο Κουζέν άσκησε σημαντική επίδραση στη γαλλική εκπαιδευτική πολιτική.
Οικογένεια και σπουδές
Ο Βικτόρ Κουζέν γεννήθηκε στο Παρίσι, στη συνοικία Σαιν-Αντουάν, και ήταν γιος ενός ωρολογοποιού. Από την ηλικία των 10 ετών μαθήτευσε στο ιστορικό Λύκειο Καρλομάγνου (Lycée Charlemagne) και λίγο πριν το απολυτήριο κέρδισε ένα πρώτο βραβείο χάρη σε έναν ρητορικό λόγο που συνέταξε στη λατινική γλώσσα, στον Concours général, έναν διαγωνισμό μεταξύ των καλύτερων μαθητών λυκείων. Η έμφαση στις κλασικές σπουδές που τηρούσε το Λύκειο προδιέθεσαν ισχυρά τον Βικτόρ προς τη φιλολογική κατεύθυνση. Στον κύκλο των συμμαθητών του ήταν ήδη γνωστός για την άριστη γνώση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και μετά το λύκειο έγινε αμέσως δεκτός στο υψηλότερου κύρους Α.Ε.Ι. της χώρας, την École Normale Supérieure, όπου δίδασκε τότε φιλοσοφία ο Πιερ Λαρομιγκυέρ.
Αργότερα ο Κουζέν έγραψε για την αξέχαστη για εκείνον ημέρα κατά την οποία άκουσε για πρώτη φορά τον Λαρομιγκυέρ σε διάλεξη: «Εκείνη η ημέρα αποφάσισε για όλη τη ζωή μου». Ο Λαρομιγκυέρ δίδασκε τη φιλοσοφία των Τζων Λοκ και Ετιέν Μπονό ντε Κοντιγιάκ, τροποποιημένη σε κάποια σημεία, αλλά με καθαρότητα και χάρη, που φαινομενικώς τουλάχιστον αφαιρούσε τις δυσκολίες.